Wina francuskie - Rousillon

Jeszcze niedawno traktowano ten region jako nieodłączną część Langwedocji. Odmienne  warunki glebowe, klimatyczne oraz zupełnie inne, kształtujące się przez wieki winiarskie tradycje doprowadziły do wyodrębnienia Roussillon jako regionu, którego wina mają własną wyraźnie zaznaczoną indywidualność. Nie bez znaczenia jest także odrębność kulturowa zdecydowanie ciążąca w stronę pobliskiej Katalonii. Cywilizacja wina w Roussillon sięga swymi korzeniami VII wieku p.n.e., kiedy greccy koloniści z Koryntu, zachęceni wyjątkowo korzystnym klimatem założyli tu pierwsze winnice. Otoczona z trzech stron masywami górskimi Pirenejów, Corbières i Albères nizina otwiera się na kształt olbrzymiego amfiteatru w stronę Morza Śródziemnego. Jest to najcieplejszy region we Francji o średniej temperaturze rocznej powyżej 15ºC, którego zasadniczy rytm wyznacza pora sucha latem i deszczowa wczesną wiosną i jesienią. Ponad dwa i pół tysiąca godzin słonecznych w ciągu roku, zapewnia doskonałe warunki dojrzewania gron. Zawierają one dużo cukru, nic więc dziwnego, że Roussillon to królestwo słodkich win zwanych we Francji vins doux naturels. Przez wieki otrzymywano je metodą zwaną passerillage, polegającą na zawiązywaniu szypułki kiści winogron, co powodowało ich wyschnięcie, a więc zwiększenie koncentracji cukru. Niekiedy praktykowano również dosładzanie win miodem. W 1285 roku uczeń arabskich alchemików, profesor medycyny uniwersytetu w Montpellier, Arnaud de Villeneve opracował metodę zwaną mutage, która do dziś stanowi podstawę technologii otrzymywania win naturalnie słodkich. Do fermentującego moszczu dodaje się spirytusu winnego. Mocny alkohol niszczy drożdże zatrzymując proces fermentacji, zanim cały zawarty w winogronach cukier ulegnie przemianie. Dzięki temu otrzymuje się wino zawierające znaczną ilość naturalnej słodyczy. Dodanie spirytusu podnosi jednocześnie poziom alkoholu, wina te są więc bardzo mocne, co korzystnie wpływa na ich potencjał starzenia. Podobnie jak porto, słodkie wina z Roussillon dojrzewają w drewnianych beczkach, kadziach, butelkach od kilku do kilkudziesięciu lat. Niekiedy przechowywane są w szklanych gąsiorach  na świeżym powietrzu. Wystawione na różnice temperatur i działanie promieni słonecznych, rozwijają niepowtarzalny bukiet miodu, suszonych moreli, tytoniu i przypraw.     W Roussillon powstaje niemal 80% wszystkich francuskich vins doux naturels. Wytwarza się je w pięciu strefach uprawnionych do nadawania winom własnej nazwy. Rivesaltes, Muscat de Rivesaltes, Banyuls, Banyuls Grand Cru i Maury to jedne z najstarszych francuskich Appellations Contrôlées. Do produkcji białych słodkich win stosuje się tu przede wszystkim odmiany muscat d' Alexandrie, muscat à petits grains, grenache blanc i gris oraz macabeo i malvoisie. Czerwone wytwarza się wyłącznie ze szczepu grenache noir.  Doskonałe i coraz lepsze vins doux naturels przez całe lata kształtowały wizerunek Roussillon jako regionu winiarskiego. Przez całe lata również, wytwarzano tu czerwone, różowe i białe tanie wina stołowe o przeciętnej raczej jakości. Wybudowany w 1680 r. Kanał Południowy, łączący Morze Śródziemne z Atlantykiem przyczynił się do szybkiego rozwoju handlu i umożliwił winiarzom z Roussillon bezpośrednie konkurowanie z producentami z Bordeaux i Burgundii. Zwłaszcza w wieku XIX, kiedy to popyt na tanie wina przewyższał podaż, odnotować można gwałtowny wzrost areału winnic na południu Francji. W latach 1820 - 1880 powierzchnia upraw wzrosła dwukrotnie. Rozwój winnic zahamowała na krótko inwazja filoksery, jednak już  na początku XX stulecia nastąpił dalszy szybki wzrost upraw, których powierzchnia przekroczyła 80 tysięcy hektarów.Wino dawało rolnikom pewny i niemały zysk, nic więc dziwnego, że kolejne połacie ziemi obsadzano winną latoroślą, kładąc nacisk przede wszystkim na odmiany niskiej jakości dające obfite zbiory. W latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia do walki o rynek tanich win włączyli się producenci z Hiszpanii i Włoch. Nasilająca się konkurencja zmusiła producentów z Roussillon do działań na rzecz poprawy jakości tutejszych win, co zaowocowało przyznaniem dwadzieścia lat później pierwszej w regionie appellation dla win wytrawnych z Collioure, a kilka lat później Côtes du Roussillon oraz Côtes du Roussillon Villages. Poważnie ograniczono powierzchnię upraw, która obecnie nie przekracza 38 tysięcy hektarów. Zrezygnowano zarówno z gorzej położonych parceli jak i mniej szlachetnych odmian winorośli. Region Roussillon o bardzo burzliwej historii geologicznej, gdzie spotyka się kilka pasm górskich, charakteryzuje się wielką różnorodnością gleb. Niejednokrotnie kilkuhektarowa winnica stanowi skomplikowaną mozaikę łupków, otoczaków,  granitów i wapieni. Trzeba nie lada wiedzy i doświadczenia by dobrać najlepsze dla każdej gleby odmiany winogron by jak  najlepiej wykorzystać jej potencjał. Doskonale radzi sobie z tym młode pokolenie winiarzy.  Bardzo dobrych producentów jest tu przynajmniej ze dwudziestu. Ich wiedza i umiejętności są imponujące, podobnie jak konsekwentna dbałość o jakość. Wina czerwone w ich wydaniu są wręcz niezwykłe. Służy temu ostra selekcja gron, a przede wszystkim obniżanie wydajności uzyskiwanej z hektara winnicy, niekiedy nawet do 25 hektolitrów. Powolna, kontrolowana fermentacja w niskiej temperaturze, pozwala zachować naturalny, głęboko owocowy aromat. W rezultacie powstają wina potężne, o zawartości alkoholu dochodzącej do 14,5%, skoncentrowane, bogate, z charakterem, mogące dojrzewać co najmniej dziesięć lat. Pochodzą głównie z wymienionych wcześniej appellations Côtes du Roussillon i Côtes du Roussillon Villages. Wytwarzane są ze szczepów carignan, mourvedre, syrah i grenache. Z tych dwóch ostatnich produkuje się także, choć w mniejszych ilościach, bardzo przyzwoite wina różowe oznaczane jako Côtes du Roussillon. Win białych wytwarza się tu niewiele i choć ich jakość jest co najmniej poprawna, nie osiągają one jednak poziomu win czerwonych. Oparte głównie na gronach grenache blanc, malvoisie i macabeu doskonale pasują do śródziemnomorskiej kuchni. Znacznie ciekawsze białe wina produkuje się jako vins de pays, głównie z odmian muscat i chardonnay. Warto się nimi zainteresować zarówno z uwagi na cenę jak i bardzo wysoką jakość. Poza Côtes du Roussillon doskonałe wina wytrawne czerwone i różowe produkuje się w okolicy położonego tuż przy granicy hiszpańskiej miasteczka Collioure. Tłoczone z tych samych odmian co poprzednie, wyraźnie zaznaczają swoją odrębność. Nie tak mocne, doskonale zharmonizowane, mają bez wątpienia więcej elegancji i finezji, zachowując równocześnie zdolność do wieloletniego dojrzewania w butelkach. AOC  w  RoussillonRoussillon to około 40 tys. ha winnic, z czego aż 70% ma klasyfikację AOC. Wina naturalne słodkie to pięć appellations: Rivesaltes, Muscat de Rivesaltes, Maury, Banyuls, Banyuls Grand Cru i Maury. Wina wytrawne klasyfikowane są w trzech strefach AOC: Collioure, Côtes du Roussillon i Côtes du Roussillon Villages (wyłącznie dla win czerwonych). W tej ostatniej appellation wyróżniono cztery gminy, które mają prawo dodawać swoje nazwy na etykietach, podobnie jak to było w dolinie Rodanu. Są to: Latour de France, Caramany, Lesquerde i Tautavel. Klimat w Roussilon jest wyjątkowo stabilny, stąd roczniki nie mają takiego znaczenia jak w Bordeaux czy Burgundii. Znawcy wskazują jednak rok 1998 jako jeden z najlepszych w historii.Czerwone wina wytrawne produkowane są z udziałem odmian grenache noir, syrah, mourvedre, carignan i cinsault. Wina białe  to przede grenache blanc, grenache gris, malvoisie, macabeu, marsanne, roussanne i rolle. Wina naturalnie słodkie wytwarzane są na bazie grenache noir, muscat à petit grains i muscat d'Alexandrie.

Więcej informacji