W kraju takim jak Włochy, gdzie wino produkuje sie od 3 500 lat, Brunello jest uważane za pomysł całkowicie nowy. Faktycznie, Brunello nie tkwi mocno zakorzeniony w miejscowej tradycji, ale jest winem będącym efektem pracy jednego winiarza, Ferucio Biondi-Santi! Około 1870 roku Ferrucio Biondi-Santi zaczął uprawiać w swojej winnicy pewien klon Sangiovese znany jako Brunello. Młody jeszcze wówczas winiarz zanotował tę odmianę jako Sangiovese Grosso. Ponadto ustalił, że odmiana ta jest bardziej odporna na filokserę, która w owym czasie stała się przyczyną ruiny większości europejskich winnic. Ostatecznie Biondi-Santi całkowicie odnowił swoją winnicę, obsadzając ją wyłącznie Brunello, produkując wino wyłącznie z jednej odmiany. W owym czasie w Toskani ogólnie preferowano młode, czerwone wina. Brunello natomiast zostało poddane przez Biondi-Santi procesowi starzenia prze okres czterech lat w dębowych beczkach a następnie przez jakiś czas w butelkach, w których po pewnym czasie osiągały niezwykłą jak na te czasy jakość. O Brunello zaczęto mówić już po roku 1880. Pierwszym wielkim rocznikiem Brunello był rok 1888, z którego zachowało się jeszcze 5 butelek! Podobno ich zawartość do dzisiaj zachowała się znakomicie, świadcząc o sile i długowieczności tego wina (?). Wino to z wiekiem osiąga piękny bukiet, bardziej aksamitny smak, robi się coraz bardziej harmonijne a zapach staje się delikatniejszy a jednocześnie intensywniejszy. Wszystkie te cechy Brunello zostały zauważone przez Barona Luigi Ricasoli, polityka i czołowego toskańskiego producenta, który zdyscyplinował produkcję Chianti jeszce w latach trzydziestych, biorąc pod uwagę jakość degustowanego rocznika 1888 Brunello Biondi-Santi. Sam przyznał, że nigdy nie osiągnął takiej jakości swego własnego wina. Podobno w stulecie Brunello w 1988 Prezydent Włoch Francesco Cossiga, rozpoczął uroczystości toastem tego nadzwyczajnego wina. Brunello produkuje się w 118 winnicach, na 876 hektarach. Maksymalnie produkuje się ponad 45 hektolitrów z hektara. Brunello produkuje się na całym terytorium gminy Montalcino, w prowincji sieneńskiej. Maksymalna wydajność z ha: 80 kwintali, obowiązkowe starzenie przez okres czterech lat w dębowych beczkach. Wino o intensywnym rubinowo-czerwonym kolorze, bogatym, intensywnym bukiecie z akcentami fiołków i zapachem poszycia leśnego, wytrawne, lekko garbnikowe, ciepłe, pełne, miękkie, o krzepkim i zrównoważonym smaku. Jeżeli wino starzone jest nie mniej niż pięć lat, ma prawo do określenia jako Riserva. HISTORIA WIN z MONTALCINO Montalcino jako producent dobrych win znane jest od dawna. Istnieją zapiski pisarzy i podróżników sięgające XVI wieku. Prawdziwe jednak badania o charakterze naukowym nad odmianami winorośli i eksperymenty nad wytwarzaniem wina, pojawiają się dopiero w połowie XIX wieku wraz z pracami Clemente Santi, Giuseppe Anghirelli, Tito Costanti i Camillo Galassi. Ale wszyscy wiedzą, że Brunello swoją dzisiejszą pozycję zawdzięcza pasji, wiedzy i intuicji garibaldczyka Ferruccio Biondi Santi. Wróciwszy do domu ze zwycięskiej bitwy pod Bezzecca (1866), z entuzjazmem poświęcił się rolnictwu w swojej posiadłości Tenuta Il Greppo di Montalcino, a właściwie wyłącznie Sangiovese. Wino w Toskaniii produkowano wtedy wyłącznie w tradycyjny sposób, metodą zwaną governo, dodając nieco moszczu do wina, aby uzyskać bardziej okrągłe, łagodniejsze wino. Ferruccio Biondi Santi zaczął robić wino wyłącznie z Sangiovese starząc je przez kilka lat w dębowych beczkach. Tak narodziło się Brunello, nazwa z pewnościa fikcyjna, nadana prawdopodobnie winu ze względu na charakterystyczny kolor. Pierwszy okres rozwoju trwał od 1888 roku (pierwsze butelki z tej winnicy pochodzą właśnie z tego roku) do 1935. W tym okresie wzrosła ilość winiarzy, którzy zajęli sie uprawą i produkcją nowego wina. Wina zaczęły być postrzegane, zaczęły otrzymywać nagrody na całym świecie. W tym czasie wino sprzedawane było głównie w dużych, szklanych balonach znanych jako demijohns, których dziś używa sie wyłącznie do starzenia niektórych win. Tylko trzech producentów oprócz Biondi Santi butelkowało wtedy Brunello: Colombini, Franceschi i Angelini. W latach trzydziestych XX wieku winnice niszczy filoksera. W 1932 roku po raz pierwszy, formalnie zdefiniowano obszar produkcji Brunello di Montalcino. Trudny proces odtwarzania winnic przerwała II Wojna Światowa. Klasę DOC przyznano Brunello dopiero w roku 1966. Naprawdę wino zaczęło być znane w póżnych latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. Największy sukces Brunello wyznacza uzyskanie certyfikatu DOCG - Denominazione di Origine Controllata e Garantita (1.071980), pierwszego we Włoszech. Dziś win o tym statusie jest juz 25. Zanim świat usłyszał o Brunello, Montalcino przez wieki znane było jako ojczyzna Moscadello, słodkiego , delikatnego wina opisywanego przez poetów, artystów, podróżników. Pijano je na watykańskim dworze Urbana VIII. Dziś może nam się to wydawać dziwne, ale do XIX wieku było to jedno z najrzadszych i najsłynniejszych win toskańskich. Teraz zastąpiło je Brunello di Montalcino. Dziś jako enologiczną ciekawostkę produkuje je kilka winnic m.in. Banfi, Castello di Camigliano, Capanna, Caprili, Col d'Orcia, Il Poggione, La Poderina, Mocali, Pertimali, Tenuta Caparzo, Villa Poggio Salvi. Moscadello może występować jako wino musujące lub spokojne. Musujące ma lekko słomkowy kolor, spokojne wino ma tendencje do stawania się ciemniejszym. Te z póżnego zbioru bywają złoto-żółte. Wino ma charakterystyczny zapach gałki muszkatołowej z kwiatowymi niuansami. Zwykle pije się je na końcu posiłku, do ciast i herbatników. Szefowie kuchni włoskiej używają Moscadello do słodkich sosów i jako akompaniament do wątróbek i serów typu pecorino (owczych). Moscadello może być butelkowany tylko na obszarze gdzie jest wyprodukowany, to jest w okręgu Montalcino. I tak produkuje sie tego wina zaledwie 60-70 tysięcy butelek rocznie. Montalcino, oferuje nie tylko sławne wino Brunello. Coraz więcej docenia się w świecie młodszego brata Brunello, Rosso di Montalcino. Wino jest podobne do Brunello, dojrzewa tylko zdecydowanie krócej, jeden rok. Ma też niższy poziom alkoholu, czyni je to winem bardziej owocowym, nieco lżejszym, bardziej nowoczesnym. To wino może towarzyszyć wszystkim typom dań, ale niezbyt ciężkim, takim jak makarony z mięsnym sosem, drób, grzyby i trufle, cielęcina w sosie, wieprzowina. Wino ma wielki potencjał, regulacje prawne dotyczące winifikacji są tu bardziej lużne w porównaniu z Brunello. Stąd wina te mogą, ale nie muszą być starzone w dębie. W Montalcino, po raz pierwszy we Włoszech jedna winnica może produkować wino w dwóch DOC: Rosso di Montalcino i Brunello, oczywiście z zachowaniem wszystkich regulacji, szczególnie tych związanych z wydajnością z hektara. Sant'Antimo, nazwa tego DOC pochodzi od słynnego, średniowiecznego klasztoru niedaleko Montalcino, którego założycielem był sam Karol Wielki (724-814), uważany za najwybitniejszego króla Średniowiecza, który koronował się również na Cesarza Rzymskiego. Apelacja ta jest stosunkowo nową, bo utworzono ja dopiero w 1996 roku. Wytwarza się tu wina zarówno z Sangiovese jak i Cabernet Sauvignon, Merlot i Pinot Nero. Mamy tu Sant'Antimo Rosso i Sant'Antimo Bianco. Białe wina wytwarza się z Chardonnay, Sauvignon Blanc i Pinot Grigio. Produkują tu również toskańskie Vin Santo - Sant'Antimo Vin Santo (białe) i Vin Santo Occhio di Pernice (czerwone).